Gut Hastalığı ve Beslenme Tedavisi

• Üre metabolizmasının bozulması, tekrarlayan artrit atakları ve sinovyal sıvı ve yumuşak dokularda monosodyum ürat kristallerinin birikmesi nedeniyle hiperürisemi (ürik asit öyküsü) ile ortaya çıkan bir hastalıktır.

• Dokunun etrafındaki tofüs yapılarında ve küçük eklemlerde sodyum ürat şeklinde birikir.

• Ataklar genellikle 40-60 yaşlarında görülür.

• Erkeklerde kadınlardan daha sık görülür ve menopoz öncesi kadınlarda nadir görülür.

• Erkeklerde kabul edilebilir serum ürik asit yüksekliği 7,0 mg/dl, kadınlarda ise 6,0 mg/dl'dir.

• Gut vakalarının çoğunda ürik asidin böbreklerden atılımı bozulmuştur.

• Gut hastalığının eşlik eden hastalığı obezitedir.

• Visseral yağ dokusunun artması gut hastalığında insülin direncini artırır.

• Ketoasidoz atakları, açlık ve düşük karbonhidratlı diyetlerin ardından tetiklenir.

• Geceleri aniden başlayan ataklar, eklemlerde şişlik, kızarıklık, şiddetli ağrı,

• Ateş yükselebilir (39,4 °C).

• Yüksek ürik asit böbrek taşı oluşumuna neden olabilir.

• Kronik gut; kulağın heliks kısmında, ayak başparmağında ve dirsek kısmında görülür.

• Ani ve akut lokalize artrit ağrısı, ayak başparmağında başlayıp bacaklara yayılan ağrı ile kendini belli eder.

• Belirtiler, hastalığın başlangıcından ortalama 10 yıl sonra ortaya çıkar.

Gut Ataklarını Tetikleyen Faktörler

• Travma

• Alkol

• Aşırı/yetersiz beslenme

• Cerrahi müdahaleler

• Soğuğa maruz kalma

• Radyoterapi

• Diüretik ve düşük doz salisilat tedavisi

• Organ nakli sonrası kullanılan ilaçlar

Tıbbi Beslenme Tedavisinin Amacı

• Akut ataklarda ağrıyı azaltmak, atak sıklığını azaltmak, tofüs ve böbrek taşı oluşumunu önlemektir.

Tıbbi Beslenme Tedavisi

• Hastalığın ilerlemesinde aktif rol oynar.

• Düşük pürinli bir diyet uygulanmalıdır (günlük pürin miktarının 2/3'ü endojen, 1/3'ü diyetle üretilir.)

• Şiddetli gut hastalarında, günlük pürin alımı 100-150 mg/gün ile sınırlandırılmalıdır.

• Akut atak sırasında et, balık, kümes hayvanları verilmez. Akut atak geçtikten sonra günde 60 g verilebilir.

• Yağ, böbreklerden ürik asit atılımını azaltır ve vücutta birikimini artırır. Bu nedenle %20-25 oranında yağ içermelidir.

• İdrarı alkali hale getirerek ürat kristallerinin çökmesi önlenir. Alkali beslenme faydalı olabilir.

• Su tüketimi günde ortalama 3 litreye çıkarılmalıdır.

• Hiperürisemi, alkol metabolizmasının bir sonucu olarak ortaya çıkar, bu nedenle alkollü içecekler tüketilmemelidir.

• C vitamini açısından zengin besinler atakları azaltır.

• Hastalar genellikle obez oldukları için kilo vermelidir.

• Yavaş kilo kaybı gereklidir.

• 50 gramdan fazla fruktoz alımı ürik asit birikimini artırır.

YÜKSEK PÜRİN İÇERİKLİ BESİNLER (100 g'da 150-300 mg pürin)

• Hamsi

• Sos

• Sakatatlar

• Kaz eti

• Soslar

• Et ürünleri

• Midye

• Keklik

• Balık yumurtası

• Sardunya

• Maya

• Sakatat

• İstiridye

• Ringa balığı

• Uskumru

ORTA DERECEDE PÜRİN İÇEREN BESİNLER (100 g'da 50-150 mg pürin)

• Kırmızı et

• Balık

• Tavuk

• Baklagiller

• Mantar

• Ispanak

• Karnabahar

• Kuşkonmaz

• Bezelye

PÜRİN MİKTARINA GÖRE DİYETİNİZDE UYGUN BESİNLER (100 g'da 0-15 mg pürin)

• Süt ve ürünleri (az yağlı)

• Peynir (az yağlı olması önemlidir.)

• Yumurta

• Ekmek (çavdar hariç)

• Meyveler

• Orta yağlı olmayan sebzeler

• Su, meyve suyu, gazlı içecekler: makarna; pirinç, baharatlar, turşu, mısır ekmeği, sirke, kahvaltılık gevrek