Romatoid Artrit ve Beslenme Tedavisi
- deniz tezcanlı
- 11 Eki 2025
- 2 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 25 Oca
Otoimmün kökenlidir.
Nedeni tam olarak bilinmemektedir (Genetik %15, çevresel faktörler %85)
Kronik ve ağrılı bir hastalıktır.
Kadınlarda erkeklerden, yaşlılarda ise gençlerden daha sık görülür. (çoğunlukla 30-50 yaş arası)
Genellikle düşük kiloludurlar.
Tek bir eklemde veya birden fazla eklemde gelişebilir.
Ağrı, sertlik ve şişlik başlıca belirtilerdir.
Gebelik ve doğum kontrol hapları romatoid artrit gelişimi üzerinde koruyucu bir etkiye sahiptir.
Romatoid artrit ilerledikçe, eklemi destekleyen ve dengeleyen kaslar, bağlar ve tendonlar zayıflar ve normal şekilde çalışamaz.
Kemik kaybına ve osteoporoza neden olabilir.
Sigara içmek önemli bir risk faktörüdür.
Hassas, sıcak, şiş eklemler görülür.
Yorgunluk, nadiren ateş, kendini iyi hissetmeme gibi belirtiler görülür.
Sabahları veya uzun süreli istirahatten sonra 30 dakika veya daha uzun süren katılık görülür.
Hangi Bölgeleri Etkiler?
• Genellikle bilekleri ve ele en yakın parmak eklemlerini etkiler. Ayrıca kalça, diz ve omurilikteki omurları da etkiler.
• Eklemleri simetrik olarak etkiler, bir diz veya el etkilendiğinde, diğer diz veya elin de etkilenmesi beklenir.
• Eklem dışı; gözyaşı kanallarını (gözyaşı kanalları), tükürük bezlerini (tükürük), kalbi, akciğerleri ve böbrekleri etkiler.
Romatoid Artrit Beslenme Tedavisi
• İnflamasyon nedeniyle metabolizma hızı artmıştır. Vücut ağırlığı değişimleri iyi takip edilmelidir.
• Protein alımı 1,5-2 g/kg/gün olarak hesaplanmalıdır.
• 1,8 g EPA içeren balık yağları faydalı olabilir.
• C ve A vitaminlerinin kullanımı kolajen sentezine katkıda bulunur.
• Bu hastalarda osteoporoz ve osteomalazi sık görüldüğünden, kalsiyum ve D vitamini alımı/takviyesi artırılmalıdır.
• Ödem oluştuğu için diyette tuz kısıtlanmalıdır.
• Burun ve ağız mukozasında kuruluk, ilaçların yan etkilerine ve ağrıya bağlı disfaji, tat ve iştah kaybı görülebilir (Eksikliğe bağlı olarak enteral-parenteral beslenme düşünülebilir.)
• ROS'un (reaktif oksijen türleri) Romatoid artrit gelişimi üzerindeki etkisi önemlidir. Bu kişiler kardiyovasküler hastalık (KVH) riski altındadır.
• Diyetteki yağ miktarına değil, türüne dikkat edilmelidir.
• Omega-3 yağ asitleri, anti-inflamatuar ve antioksidan özellikleri nedeniyle kullanılmalıdır.
• Romatoid artrit hastalarında yapılan çalışmalarda, folik asit, kalsiyum, E vitamini, çinko, B vitaminleri ve selenyum açısından günlük alınması gereken miktarların altında kaldıkları görülmüştür.
İlaçlar:
• Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar, steroidler, antiromatizmal ilaçlar; hipertansiyon, hiperhomosisteinemi ve hiperglisemiye neden olabilir.
• Kullanılan ilaçlar, bu hastalarda folik asit dioksiti azaltır.



Yorumlar